Önemli Not: Burada yer alan bilgiler hiçbir şekilde tanı ve tedavi yerine geçmemektedir. Homeopati tedavisi ciddi bir iştir ve Türkiye’de sadece eğitim almış doktorların uygulamasına izin vardır. Burada yer alan bilgiler sadece sağlık profesyonelleri içindir. Buradaki semptomlara bakarak, bu bende var diyerek asla ama asla homeopatik ilaç (remedi) kullanmayınız. Sosyal medyada yer alan, yan etkisiz, zararsız gibi ifadelerin içi doldurulmuş olmaktadır. Alınan her remedi bir ilaç gibi muamele görebilmekte ve remedi sonrasında oluşabilecek semptomlar için lütfen gerçek homeopatik doktorlarına tedavi olunuz.
Apis Mellifica homeopatik remedisi (ilaç) akut setlerde yer alan sıklıkla kullanılan remedilerden birisidir. Bu yazımızda apis mellifica remedisini ayrıntılı bir şekilde inceleyeceğiz. Yüzlerce, binlerce rubriği olan apis mellifica remedisinin tam olarak ne olduğunu anlamak için materia medicalara mutlaka göz atmanızı istiyoruz…
1. Kimlik ve Köken
Apis mellifica, homeopatinin en köklü ve klinik açıdan en zengin remedilerinden biri olup kaynak maddesi bal arısı (Apis mellifera) ve arı zehridir. Latince adı olan ‘Apis mellifica’ kelime kökeni itibarıyla ‘bal yapan arı’ anlamına gelir; ‘apis’ Latincede arı, ‘mellifica’ ise ‘bal yapan’ demektir.
Kimlik Kartı
| Latince Adı | Apis mellifica / Apis mellifera |
| Türkçe Adı | Bal Arısı Remedisi |
| Kaynak Madde | Canlı bal arısının tamamı veya arı zehri (apitoksin) |
| Krallık | Hayvanlar Âlemi (Animalia) |
| Familya | Apidae |
| Ordo | Hymenoptera |
| Sınıf | İnsecta |
| Homeopatik Kısaltma | Apis mel. / Apis |
| Tarihsel Keşif | 1847 — Dr. Frederick Humphreys ve Dr. John Henry Allen |
Remedi, 1847 yılında Kuzey Amerika’da Dr. Frederick Humphreys tarafından arı sokması sonrası gözlemlenen belirtilerin sistematik biçimde kaydedilmesiyle homeopatiye kazandırılmıştır. Kent, Boericke ve Allen gibi ustaların elleriyle zamanla materia medica’nın vazgeçilmez bir taşı hâline gelmiştir.
2. Tarih ve Kültürel Bağlam
Arının insanlık tarihi boyunca hem korkuyla hem de hayranlıkla karşılandığı bilinmektedir. Antik Mısır’da arı kraliyet sembolüydü; Yunan mitolojisinde arıların tanrıların habercileri olduğuna inanılırdı. Bu kültürel arka plan, Apis mellifica’nın homeopatik imgesinde de yankısını bulmaktadır: hiyerarşiye bağlılık, kolektif işlev, kıskançlık ve ani alevlenen öfke.
Homeopatik Tarihi
Samuel Hahnemann, arı zehrinin tıbbi potansiyelini doğrudan çalışmamış olsa da benzerlik ilkesi (similia similibus curantur) çerçevesinde arı sokmalarının yaratttığı tablonun — yanma, şişme, kızarma, batma — aynen bu ilkenin mükemmel bir örneği olduğu sonraki dönemde kanıtlanmıştır.
- 1847: Dr. Humphreys, New York’ta Hahnemannian Society için ilk provings’i yayımladı.
- 1858: Constantine Hering, kendi kapsamlı materia medica kitabında Apis’i ayrıntılı biçimde işledi.
- 1879: James Tyler Kent, Apis’i konstitüsyonel bir remedi olarak sınıflandırarak kronik hastalıktaki rolünü öne çıkardı.
- yy: George Vithoulkas ve Rajan Sankaran, remedinin psikolojik özünü ve miazmatik arka planını derinleştirdi.
Günümüzde Apis mellifica; akut şikâyetlerde hızlı müdahale remedisi olarak bilinmesinin yanı sıra, doğru konstitüsyonel uyum sağlandığında kronik tablolarda da derin etki gösterebilen bir remedi olarak kabul edilmektedir.
3. Kaynak Madde ve Hazırlanış
Ham Madde
Apis mellifica remedisi iki farklı kaynaktan hazırlanabilir: (1) tüm canlı arının ezilerek alkol içinde bekletilmesiyle elde edilen tinktur, (2) arı zehrinin (apitoksin) saf olarak alınıp sulandırılması. Klasik homeopatide canlı arıyı bütün olarak kullanan yöntem daha yaygındır; böylece arının tüm biyokimyasal enerjisinin remediye yansıtılacağı düşünülür.
Potansiyalizasyon Süreci
- Ham tinktur önce 1:10 oranında 1X potense getirilir (Hahnemannian succussion).
- Her seyreltme basamağında 10 güçlü sallama (succussion) uygulanır.
- Böylece madde içeriği giderek azalırken titreşimsel enerji artar.
- Centesimal (C) potensler için 1:100 seyreltme esas alınır.
Sık Kullanılan Potensler
| 6C / 12C | Akut şikâyetler — arı sokması, lokal şişlik, idrar yolu enfeksiyonları |
| 30C | Akut-subakut tablolar — anjiyoödem, konjonktivit, ürtiker, böbrek şikâyetleri |
| 200C | Derin akut tablolar — ateşli hastalıklar, menenjit belirtileri, yoğun ödem |
| 1M (1000C) | Konstitüsyonel kronik reçeteleme — tek doz, uzun aralıkla |
| LM Potensler | Hassas, kronik vakalar; günlük veya seyrek tekrarlanan dozaj |
4. Miazmatik Arka Plan
Hahnemann’ın miazm teorisi, kronik hastalığın kökenini açıklamak için geliştirilmiş temel homeopatik çerçevedir. Apis mellifica’nın miazmatik ağırlığı tartışmalı olmakla birlikte çoğu otorite şu tespiti paylaşır:
Birincil Miazm: Psora
Apis mellifica’nın en belirgin miazmatik zemini psorik karakterdedir. Deride ortaya çıkan kaşıntı, yanma, reaktif ödem ve bastırılmış belirtilerin içe dönük hastalığa dönüşmesi — tümü psora dinamiğine işaret eder. Deri-böbrek-akciğer aksında gidip gelen şikâyetler bu temeli pekiştirir.
İkincil Miazm: Sykosis
Ödemin kalıcılaşması, tekrarlayan üriner enfeksiyonlar ve kistik lezyonlar sykotik tabaka ile örtüşmektedir. Vücutta sıvı tutulumu, saklamaya ve biriktirmeye yönelik eğilim sykosisi çağrıştırır.
Tüberkülenik Katkı
Bazı Apis vakalarında hızlı değişkenlik, kaygıyla iç içe geçmiş ateş atakları ve ani alevlenmeler tüberkülenik bir alt katmanın varlığına işaret edebilir. Bu durumda Tuberculinum ile ardışık reçeteleme değerlendirilebilir.
📌 Apis mellifica öncelikle akut-psora remedisi olarak ele alınır; ancak kronik tablolarda sykotik ve tüberkülenik katmanların da gözetilmesi gerekmektedir.
5. Temel Öz (Esans) ve Anayasa Tipi
Remedinin Bir Cümlelik Ruhu
“Ani, yanıcı, batıcı bir tepkiyle kendini savunan; ama içten içe kıskançlıktan ve kontrol kaybından ürken bir varlık.”
Fiziksel Tip
- Genellikle şişman veya dolgun yapılı; yüzünde pembe-kızarık bir görünüm.
- Cildi hassas, dokunulduğunda veya sıkıştırıldığında rahatsızlık hisseder.
- Gözleri canlı ve keskin bakışlı; konjonktivit eğilimli.
- Yüzü ve elleri kolay ödem yapan bir yapıdadır.
- Fiziksel olarak aktif, enerjik görünen ama altta yorgun bireyler.
Psikolojik Profil
Apis mellifica tipi insanlar dış dünyaya hareketli, üretken ve sosyal görünür. Ancak bu görünümün altında derin bir kıskançlık, güvensizlik ve statü kaybı korkusu yatar. Arının koloni içindeki rolüne benzer biçimde bu tipler de kendi ‘koloni’lerinde — aile, iş, çevre — sıkı kontrol kurmaya çalışırlar.
Temel Psikolojik Özellikler:
- Yoğun kıskançlık — özellikle yeni doğan bebek karşısında büyük çocukta, rakip karşısında eşte gözlemlenir.
- Kendi ‘bölgesi’ne tecavüzden korku — sınırları ihlal edildiğinde ani, yakıcı öfke.
- Kontrol ihtiyacı — her şeyin düzgün gitmesini, her şeyin yerli yerinde olmasını ister.
- İçten gelen teselli veya yardımı reddeder — yabancıdan şefkat kabul etmez.
- Yalnız kalmaktan korkar ama aynı zamanda kalabalıkta boğulur.
Mizaç, Korkular ve Arzular
| Temel Korku | Statü kaybı, evden kovulma, tecavüz, ölüm |
| Arzu | Kontrol, sahiplik, tanınma |
| Sosyal Yapı | Hiyerarşiye bağlı; hem lider hem de sadık takipçi olabilir |
| İlişki Biçimi | Kıskançlık + bağlılık karması; sahiplenici ilişkiler |
| Tetikleyici | Kıskançlık, haksızlık duygusu, kaybetme korkusu |
6. Zihinsel ve Duygusal Semptomlar
Temel Korkular
- Ölüm korkusu — özellikle ağır ateş veya boğulma hissiyle birlikte.
- Kontrol kaybı korkusu — her şeyin elden gideceği duygusu.
- Kovulma korkusu — aileden, toplumdan dışlanma.
Duygusal Tepki Kalıpları
Apis tipi bireylerde keder ve hayal kırıklığına tepki genellikle içe kapanma şeklinde değil, dışa vurulan sinirlilik veya öfke patlaması biçiminde olur. Ağlamak istemezler; gözyaşı dökmek zayıflık işareti sayılır. Acılarını bastırma eğilimi bedensel semptoma dönüşür.
- Kıskançlık patlamaları: Yeni bebek, yeni rakip veya dikkat çalan biri karşısında ani öfke.
- Ani huzursuzluk: Yerinde duramama, bir yerden bir yere geçme, istikrarsız ruh hâli.
- Tesellisiz ağlama ya da tam tersine hiç ağlamamak.
- Meşgul olmak zorunda hissetme — boş duramama, sürekli hareket.
Uyku ve Rüyalar
- Uyku hafif ve kesintilidir; gece boyunca döner durur.
- Rüyalarda kovalanma, saldırıya uğrama veya kaybetme temaları sıktır.
- Uyurken anlamsız kelimeler mırıldanabilir veya bağırabilir.
Hastalığı Başlatan Tetikleyiciler
- Kıskançlık — özellikle ani ve beklenmedik rekabet.
- Duygusal hayal kırıklığı, sevgi yoksunluğu.
- Soğuğa maruz kalma veya ani ıslaklık.
- Arı sokması, böcek ısırığı ya da bunlara benzer fiziksel şok.
📌 Apis mellifica’nın bir tanımlayıcı özelliği: Hasta teselliden nefret eder, dokunulmak istemez. ‘Bırakın beni, dokunmayın’ — bu tek ipucu bile reçetede yol gösterici olabilir.
7. Fiziksel Semptomlar (Sistemlere Göre)
Baş ve Beyin
- Ani, şiddetli baş ağrısı — özellikle enseye vurur; boyun kasılması eşlik edebilir.
- Menenjit benzeri tablo: yüksek ateş, ense sertliği, ışıktan rahatsızlık, bağırma.
- Bilinç bulanıklığı, ani uyuşukluk veya sersemlik hâli.
Göz Sistemi
- Kemotik (şişkin) konjonktiva — göz kapakları ve konjonktiva belirgin biçimde ödemli.
- Çiğ su gibi sulu akıntı, şiddetli yanma ve batma.
- Işıktan kaçma (fotofobi), göz kapağının şişmesi.
- Allerjik konjonktivit — özellikle sağ tarafta başlar.
Solunum Sistemi
- Larenkste ödem — boğulma hissi, nefes almakta güçlük.
- Öksürük spazmodik ve kuru; yutkunmak zordur.
- Yüzde, özellikle dudakta anjiyoödem.
- Astım atakları — sıcak ortamda, dumanla veya ısıyla kötüleşen.
Kardiyovasküler Sistem
- Perikardit — kalp zarında sıvı birikimi ile birlikte keskin ağrı.
- Ödem — özellikle alt extremitelerde, göz çevresinde ve yüzde.
- Çarpıntı ve hızlı nabız, ancak vuruntu değil yüzeysel bir atım.
Üriner Sistem
- Akut böbrek yetmezliği veya nefrotik sendrom benzeri tablo.
- İdrar azlığı (oligüri) veya hiç idrar yapamama (anüri).
- Böbrekte inflamasyon — idrar çok az veya yok, şiddetli ödem.
- Sistit: yanma, acılı idrara çıkma, kanlı idrar.
Deri Sistemi
- Ürtiker — pembe veya kızarık şişlikler, yakıcı kaşıntı.
- Arı sokması sonrası lokal ödem — kırmızı, sıcak, şişkin, dokunmakla acıyan.
- Egzama — bastırılmış döküntülerin iç organlara yönelmesi Apis için kritik bir tehlike işaretidir.
- Cilt soluk pembe veya şeffaf görünümlü; doku altında sıvı hissi.
Üreme/Hormonal Sistem
- Over kistleri — özellikle sağ overde, yanıcı-batıcı ağrı.
- Menstrüasyon öncesi ödem, ağırlık hissi, şişkinlik.
- Gebelikte preeklampsi belirtileri — ödem + yüksek tansiyon.
Ağrı Karakteri
Apis mellifica’nın ağrısı üç kelimeyle özetlenir: YANAN — BATAN — DİKİCİ
- Yanma: Arı sokmasındaki gibi derin, yakıcı bir ısı hissi.
- Batma: Sivri bir nesne batıyor gibi keskin, ani ağrı.
- Dikici: İğne batması hissiyle zaman zaman gelen sancı.
8. Modaliteler ve Karakteristik Belirtiler
Kötüleştiren Modaliteler (Aggravation)
- Isı ve sıcak uygulamalar — battaniye, sıcak çorba, sıcak banyo şikâyetleri artırır.
- Dokunma — hafif dokunuş dahi ağrıyı şiddetlendirir.
- Baskı — özellikle ödemli bölgelere baskı tahammül edilemezdir.
- Kapalı, sıcak odalar — hasta nefes alamaz hisseder.
- Sağ taraf — semptomlar genellikle sağdan başlar veya sağda daha belirgindir.
- Öğleden sonra saat 15:00–17:00 arası — belirtiler bu saatlerde artabilir.
İyileştiren Modaliteler (Amelioration)
- Soğuk uygulamalar — buz, soğuk su, soğuk hava ödem ve ağrıyı hafifletir.
- Soğuk banyo — genel rahatlama sağlar.
- Açık hava — kapalı ortamdan çıkmak belirgin iyileşme yaratır.
- Hareket etmemek — özellikle ödemli bölgeleri hareketsiz tutmak.
Keynote Belirtiler — Remedinin Parmak İzi
Aşağıdaki tablo Apis mellifica’nın ayırt edici özelliklerini özetlemektedir:
| Ödem | Şişkin, su torbasını andıran, soluk pembe/şeffaf görünümlü doku |
| Yanma + Batma | Birlikte — arı sokması hissi |
| Soğukla rahatlar | Her türlü sıcakla kötüleşir; soğuk uygulama rahatlatır |
| Teselliden nefret | Yardım teklifi bile sinir bozucudur |
| Kıskançlık | Belirgin; kişinin hastalık hikâyesinde sıkça tetikleyici olarak çıkar |
| Sağ taraf | Semptomlar öncelikle sağdan başlar |
| İdrar azlığı | Ödemle birlikte idrar miktarında belirgin düşme |
9. İlişkili Remediler ve Karşılaştırma
Tamamlayıcı Remediler
- Natrum muriaticum: Apis’in konstitüsyonel tamamlayıcısıdır. Duygusal bastırma, keder ve kıskançlık zemininde Apis akutları çözüldükten sonra kronik tedaviye Nat-m ile devam edilebilir.
- Pulsatilla: Özellikle göz belirtilerinde tamamlayıcıdır; ancak Pulsatilla ısıya tolerans gösterirken Apis göstermez — bu kritik ayrımdır.
Takip Remedileri (Follows Well)
- Calcarea carbonica: Apis’ten sonra sıklıkla devreye giren derin konstitüsyonel remedidir.
- Lachesis: Sağdan sola geçen semptomlar Lachesis’e işaret edebilir. Apis sağ, Lachesis sol ağırlıklıdır.
Benzer Ama Farklı — Diferansiyel Tanı
| Apis vs Belladonna | Her ikisi de kızarıklık, ateş, ödem yapar. Belladonna’da nabız güçlü ve zonklayıcı; Apis’te daha yüzeysel. Belladonna sıcakla rahatlar, Apis soğukla. |
| Apis vs Rhus tox | Her ikisinde de ödem ve kaşıntı var. Rhus tox hareketle rahatlar, ısıyı sever; Apis tam tersi. |
| Apis vs Urtica urens | Her ikisi de ürtiker remedisidir. Urtica urens ısıyla rahatlar, Apis soğukla. |
| Apis vs Vespa | Arı zehrine benzer etki; ancak Vespa daha çok yaban arısı için, Apis bal arısı için. |
Antidotlar
- Lachesis: Apis’i antidote eder ve tam tersi.
- Natrum muriaticum: Apis’in etkisini nötralize edebilir.
- Camphora: Genel homeopatik antidot; acil durumlarda kullanılır.
📌 Apis mellifica, Rhus tox ile uyumsuz kabul edilir — bu iki remedinin aynı vakada ardışık kullanımından kaçınılmalıdır.
10. Klinik Kullanım ve Vaka Profilleri
Sık Görülen Klinik Tablolar
- Allerjik reaksiyonlar: Arı sokması, anjiyoödem, anafilaksi destekleyici tedavi.
- Böbrek hastalıkları: Nefrotik sendrom, glomerülonefrit, akut böbrek hasarı.
- Göz şikâyetleri: Allerjik konjonktivit, kemozis, göz kapağı ödemi.
- Deri: Ürtiker, anjiyoödem, ısırık / sokma reaksiyonları.
- Kadın sağlığı: Over kistleri (özellikle sağ), ovarit, preeklampsi.
- Nörolojik acil: Menenjit benzeri tablo — yüksek ateş + ense sertliği + bağırma.
- Solunum: Larenks ödemi, allerjik astım, bronşit.
Potensin Seçimi
Akut tablolarda 30C sık tercih edilir; 15–30 dakikada bir üç doz verilebilir, iyileşme gözlemlendiğinde durdurulur. Yoğun akut tablolarda (larenks ödemi, menenjit benzeri) 200C değerlendirilebilir. Kronik ve konstitüsyonel reçetelemede 1M tek doz uygulanır ve bekleme süreci izlenir.
Dozlama Felsefesi
- Akut: Sık tekrarlanan düşük potens (30C / 3–4 saatte bir; iyileşince kesilir).
- Subakut: Günde 1–2 doz, 3–5 gün; yanıt alındıkça aralık açılır.
- Kronik: Tek yüksek potens dozu (200C veya 1M); ardından 4–6 hafta gözlem.
Aggravation ve Yönetimi
Homeopatik aggravation (kısa süreli kötüleşme) iyi bir cevabın habercisi sayılır. Apis’te başlangıçta ödem veya kaşıntının hafifçe artması olasıdır. Şiddetli aggravation durumunda doz azaltılmalı veya seyreltilmiş form (LM) geçilmelidir.
Özel Popülasyonlar
- Çocuklar: Menenjit, konjonktivit, arı sokması vakalarında sıklıkla ilk seçenek. 30C güvenle kullanılabilir.
- Gebeler: Preeklampsi tablosunda (ödem + HT) deneyimli homeopat denetiminde değerlendirilebilir. 30C tercih edilir.
- Yaşlılar: Böbrek işlev bozukluğu, ödem ve kardiyak kökenli şişliklerde daha dikkatli doz titrasyonu gerekir.
Örnek Vaka Senaryosu
Vaka:
8 yaşında bir kız çocuğu. 3 gün önce yeni kardeşi dünyaya gelmiş. Akabinde ani ürtiker — özellikle yüzde ve ellerde şişlik, pembe kabarcıklar. Gözleri şişmiş, çok kaşınıyor, ağlıyor ama teselli edilmek istemiyor. Sıcak banyodan sonra kaşıntı daha da artmış; soğuk bez üzerine koyunca rahatlamış. Sıcak kötüleştirir, soğuk iyileştirir. Hiç idrar yapmamış öğleden sonra.
Semptomlar → Seçim Gerekçesi: Ani başlangıç + kıskançlık tetikleyicisi (yeni kardeş) + ödem + ürtiker + soğukla iyileşme + sıcakla kötüleşme + teselliden hoşlanmama + idrar azlığı → Apis mellifica 30C, 4 saatte bir 3 doz.
11. Usta Görüşleri ve Materia Medica Perspektifleri
James Tyler Kent
Kent, Apis’i ‘arı sokarken ne hissettirirse, hasta da tam olarak onu hisseder’ diyerek özetlemiştir. Özellikle böbrek hastalıklarında Apis’in derinliğine dikkat çekmiş; ödemle birlikte gelen seyrek idrarın acil bir reçeteleme işareti olduğunu vurgulamıştır.
William Boericke
Boericke’nin Materia Medica’sında Apis; ‘Tüm vücutta bir yanma ve batma hissiyle karakterize, ateş, ödem ve idrar azlığının baskın olduğu tablo’ biçiminde tanımlanır. Böbrek inflamasyon vakalarında yoğunlukla önerir.
Rajan Sankaran — Sensation Method
Sankaran’a göre Apis’in duyumu ‘saldırı altında, koruma altında olmayan bir varlık’ hissidir. Arının kovan savunması Apis hastasının varoluşsal anksiyetesiyle birebir örtüşür. Hayvanlar krallığının çift kutupluluğu (saldıran-savunan) bu remedi için çarpıcı biçimde geçerlidir.
George Vithoulkas
Vithoulkas, Apis’te kıskançlığın ne kadar merkezi olduğunu vurgular. ‘Bu hasta, kıskançlığı ile sicilyalı bir eş kadar tehlikeli olabilir’ ifadesi onun Apis karakterizasyonunun özüdür. Konstitüsyonel Apis için Natrum muriaticum ile birlikte değerlendirmeyi önerir.
Hayvanlar Krallığı Analizi
Apis mellifica hayvanlar krallığından geldiği için ‘hayatta kalma’ ve ‘savunma’ temaları merkezdedir. Bitki remedilerinden farklı olarak Apis, duyarlılık yerine tepkiselliği ön plana çıkarır. Mineral remedilerden farklı olarak da yapı ve düzen yerine anlık, şiddetli yanıt karakteristiktir. Koloni içindeki hiyerarşik düzen; Apis hastasının sosyal ilişkilerinde, aile dinamiklerinde ve çalışma hayatında da kendini gösterir.
12. Pratik Hatırlatıcılar ve Özet
5 Temel Keynote — Ezberleme İçin
- YANAN + BATAN ağrı
- ÖDEM — su torbasını andıran şişlik
- SOĞUKLA iyileşir, ISIYA tahammül etmez
- TESELLİDEN nefret eder
- İDRAR azalır veya yoktur (ödemle birlikte)
“Bu Remediyi Ne Zaman Düşün?” — Hızlı Kontrol Listesi
- Şişmiş, pembe, su dolu görünümlü doku + dokunmakla ağrı → Apis.
- Arı sokması veya böcek ısırığı + yerel ödem → Apis.
- Allerjik konjonktivit + gözde su torbası gibi şişlik → Apis.
- Beklenmedik idrar azlığı + vücutta ödem → Apis.
- Kıskançlıktan sonra başlayan şikâyetler + tesellisiz öfke → Apis.
- Yüksek ateş + ense sertliği + bağırma → Menenjit benzeri tablo; Apis düşün, acil değerlendirmeyi ihmal etme.
Sembolik Özet Cümlesi
“Apis mellifica; arının soktuğunda düşmanını yakar, batırır, şişirir — aynı zamanda kendi kovanını ölümüne savunur. Hastası da tam bu şekilde yaşar: içten yanan, dıştan şişen, teselliye ihtiyaç duymadığını sanan ama aslında derin bir güvensizlikle mücadele eden biri.”
İlk Bakışta Fark Ettiren 3 İpucu
① Hasta ellerinizi itecek — ‘dokunmayın, ısı geliyor’ diyecek.
② Soğuk bir şey isteyecek — buz, soğuk içecek, pencere açmak.
③ Gözleri veya yüzü belirgin ödemli olacak — arı sokmuş gibi.
Materia Medica Kaynakları
http://homeoint.org/books4/guernsey/apis.htm
http://www.homeoint.org/books1/robertsasif/apis.htm
http://www.homeoint.org/books3/kentmm/apis.htm
http://www.homeoint.org/seror/cowperthwaite/apis.htm
